Hoe werkt een slowcooker? Complete uitleg

Een slowcooker werkt door gerechten op een lage temperatuur, meestal tussen 70 en 100 graden Celsius, gedurende een lange tijd te garen. Het apparaat heeft een verwarmingselement aan de onderkant en zijkanten van de behuizing, waardoor de warmte gelijkmatig rondom de binnenpot verdeeld wordt. Daardoor gaart je eten zachtjes en gelijkmatig, zonder dat het aanbrandt of uitdroogt.

Dit is precies wat slowcooking zo bijzonder maakt: de combinatie van lage temperatuur en lange gaartijd zorgt ervoor dat taaie stukken vlees mals worden, smaken dieper in het gerecht trekken en groenten hun voedingsstoffen beter behouden. Je hoeft er nauwelijks iets voor te doen.

De onderdelen van een slowcooker

Een slowcooker bestaat uit drie hoofdonderdelen. Ten eerste de buitenste behuizing met het verwarmingselement. Dit gedeelte wordt warm, maar wordt zelden gevaarlijk heet aan de buitenkant. Ten tweede de binnenpot, meestal gemaakt van keramiek of aardewerk. Dit materiaal houdt de warmte goed vast en geeft die langzaam af aan het eten. Ten derde het deksel, bijna altijd van glas, zodat je het kookproces kunt volgen zonder het deksel te hoeven tillen.

Het is belangrijk het deksel zo min mogelijk te openen tijdens het koken. Elke keer dat je het deksel opent, ontsnapt er warmte en stoom. Daardoor moet de slowcooker opnieuw opwarmen, wat zomaar 20 tot 30 minuten extra gaartijd kan kosten.

De standen: hoe werkt een slowcooker in de praktijk?

De meeste slowcookers hebben twee of drie standen: Low (laag), High (hoog) en soms Warm. Op de stand Low ligt de temperatuur doorgaans rond de 70 tot 80 graden Celsius. Op High kom je uit op ongeveer 90 tot 100 graden. De stand Warm houdt het eten op een veilige eettemperatuur nadat het gaar is, maar gaart zelf niet meer actief.

Een vuistregel: wat op High in 4 uur klaar is, heeft op Low ongeveer 6 tot 8 uur nodig. Dat maakt Low ideaal als je ’s ochtends de slowcooker vult en ’s avonds wilt eten. Je kunt hem gewoon aan laten staan terwijl je naar je werk gaat.

Waarom worden taaie stukken vlees zo mals?

Dit is een van de meest gestelde vragen over hoe een slowcooker werkt. Taaie stukken vlees, zoals sukade, procureur of schouder, bevatten veel bindweefsel. Dat bindweefsel bestaat grotendeels uit collageen. Bij een temperatuur rond de 70 tot 80 graden Celsius, volgehouden over meerdere uren, breekt dat collageen langzaam af en verandert het in gelatine. Het resultaat is vlees dat letterlijk uit elkaar valt, mals en smaakvol.

Op een hoog vuur in een gewone pan zou je hetzelfde vlees snel laten uitdrogen, omdat het vocht verdampt voordat het bindweefsel de kans krijgt om af te breken. De lage temperatuur van de slowcooker geeft het tijd om dat proces rustig te doorlopen.

Wat kun je er wel en niet in maken?

Een slowcooker is zeer geschikt voor stoofpotten, soepen, bonen, peulvruchten, curry’s en gehaktballen in saus. Vlees met bot, zoals kip op het bot of spareribs, werkt ook uitstekend. De gaartijden lopen uiteen van 2 uur (op High voor kip) tot wel 8 à 10 uur (op Low voor een stevige stoofschotel).

Er zijn ook gerechten die minder goed werken in een slowcooker. Pasta en rijst worden snel te gaar en papperig als je ze de volledige gaartijd mee laat draaien. Voeg ze liever de laatste 20 tot 30 minuten toe. Verse kruiden zoals basilicum verliezer hun smaak na uren in de warmte; voeg die vlak voor het serveren toe. En zeevruchten zijn te delicaat: die zijn na een uur op Low al te ver gegaard.

Moet je vlees eerst aanbraden?

Technisch gezien hoeft dat niet. De slowcooker gaart het vlees ook zonder aanbraden volledig gaar en veilig. Toch raden veel koks aan om vlees eerst kort aan te braden in een koekenpan. Door de hoge hitte ontstaan er bruine korstjes op het vlees, een proces dat de Maillard-reactie heet. Dat levert extra diepgang en een rijkere smaak op die je niet krijgt met alleen stomen en sudderen. Het is een extra stap, maar het verschil in smaak is merkbaar.

Uiteindelijk is een slowcooker een eenvoudig apparaat met een helder principe: laag en langzaam. Dat maakt het bij uitstek geschikt voor mensen die weinig tijd hebben om achter het fornuis te staan, maar toch willen genieten van een gerecht dat uren heeft kunnen sudderen. Vul hem ’s ochtends, zet hem op Low en kom ’s avonds thuis op een warme maaltijd die zichzelf heeft klaargemaakt.